Nhật Bản là một trong những quốc gia có tuổi thọ trung bình cao nhất thế giới. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), tuổi thọ trung bình của người Nhật hiện đạt hơn 85 tuổi, chỉ xếp sau Hồng Kông và vẫn đang tiếp tục tăng.
Điều đáng chú ý là cứ khoảng 1.500 người Nhật lại có một người sống thọ trên 100 tuổi. Vậy điều gì giúp người Nhật sống lâu và khỏe mạnh đến như vậy? Với những ai đang tìm hiểu du học Nhật, đây cũng là câu chuyện đáng suy ngẫm để học hỏi lối sống tích cực của người dân xứ Phù Tang.
Quốc gia của những người sống thọ
Theo thống kê của Bộ Y tế và Phúc lợi Nhật Bản, tính đến năm 2020, cả nước có hơn 80.000 người từ 100 tuổi trở lên. Con số này đã tăng liên tục trong suốt hơn 50 năm qua. Đặc biệt, cụ bà Kane Tanaka từng lập kỷ lục Guinness thế giới khi đón sinh nhật lần thứ 119, trở thành biểu tượng cho tuổi thọ đáng kinh ngạc của người Nhật.
Các chuyên gia cho rằng tuổi thọ cao không đến từ một yếu tố riêng lẻ, mà là kết quả của cả một hệ thống lối sống lành mạnh, từ ăn uống, sinh hoạt đến tư duy sống.
Chế độ dinh dưỡng khoa học – nền tảng cho sức khỏe bền bỉ
Một trong những lý do quan trọng giúp người Nhật sống lâu là chế độ ăn uống lành mạnh. Thực đơn hằng ngày của người Nhật chủ yếu gồm cá, rau xanh, đậu và các thực phẩm ít chất béo. Họ hạn chế thịt đỏ, đồ chiên rán và ưu tiên các phương pháp chế biến đơn giản như hấp, luộc hoặc ăn tươi sống.
Cá biển, đặc biệt là cá giàu omega-3, xuất hiện thường xuyên trong bữa ăn của người Nhật. Nhờ đó, nguy cơ mắc các bệnh tim mạch và ung thư được giảm đáng kể. Bên cạnh đó, người Nhật cũng ăn rất nhiều rau xanh và trái cây, giúp bổ sung chất xơ, vitamin và đào thải lượng muối dư thừa trong cơ thể.
Một nguyên tắc nổi tiếng khác là Hara Hachi Bu – ăn no khoảng 80%. Việc dừng ăn khi chưa quá no giúp hệ tiêu hóa hoạt động hiệu quả, hạn chế béo phì và các bệnh mãn tính.
Làm việc chăm chỉ và luôn vận động
Không chỉ ăn uống khoa học, người Nhật còn nổi tiếng với tinh thần làm việc bền bỉ. Tuổi nghỉ hưu chính thức tại Nhật là 65, nhưng trên thực tế, rất nhiều người cao tuổi vẫn tiếp tục lao động, tham gia các hoạt động xã hội hoặc làm tình nguyện.
Theo một khảo sát, hơn 60% người Nhật trong độ tuổi 55–64 vẫn đang làm việc. Tiến sĩ Shigeaki Hinohara – một trong những biểu tượng của y học Nhật Bản – từng khuyên rằng con người không nên nghỉ hưu quá sớm, bởi lao động trí óc và thể chất chính là “liều thuốc” giúp duy trì sức khỏe.
Việc đi bộ cũng là thói quen phổ biến. Tại các thành phố lớn như Tokyo, hình ảnh người dân đi bộ mỗi ngày đã trở nên quen thuộc, góp phần cải thiện tuần hoàn máu và sức khỏe tim mạch.
Theo đại diện Phòng Truyền thông Trường Đại học Lương Thế Vinh, lối sống của người Nhật là điều mà sinh viên quốc tế, đặc biệt là những bạn du học Nhật, nên học hỏi: “Hiểu vì sao người Nhật sống lâu không chỉ là kiến thức văn hóa, mà còn giúp du học sinh điều chỉnh thói quen sinh hoạt, ăn uống và tư duy tích cực hơn trong quá trình học tập, sinh sống tại Nhật Bản”.
Triết lý IKIGAI – sống có mục đích
IKIGAI được hiểu là “lý do để thức dậy mỗi sáng”. Triết lý này giúp người Nhật, đặc biệt là người cao tuổi, luôn tìm thấy ý nghĩa trong cuộc sống. Ngay cả khi đã nghỉ hưu, họ vẫn duy trì đam mê, sở thích cá nhân hoặc đóng góp cho cộng đồng.
Nhờ IKIGAI, người Nhật giữ được tinh thần lạc quan, tránh cảm giác cô đơn và trầm cảm – những yếu tố thường rút ngắn tuổi thọ ở người già.
Lối sống sạch sẽ và thói quen chăm sóc cơ thể
Người Nhật nổi tiếng với sự gọn gàng, sạch sẽ, từ không gian sống đến vệ sinh cá nhân. Việc giữ môi trường sống sạch giúp hạn chế vi khuẩn, giảm nguy cơ mắc bệnh truyền nhiễm.
Bên cạnh đó, thói quen tắm nước nóng mỗi ngày cũng góp phần thư giãn cơ thể, giảm căng thẳng và hỗ trợ tuần hoàn máu. Đây là một phần không thể thiếu trong đời sống tinh thần của người Nhật.
Ở góc độ sức khỏe, giảng viên Cao đẳng Dược Sài Gòn nhận định: “Tuổi thọ cao của người Nhật là kết quả của dinh dưỡng khoa học kết hợp vận động hợp lý và tinh thần sống tích cực. Đây là những yếu tố rất đáng để giới trẻ Việt Nam, đặc biệt là du học sinh Nhật, áp dụng để bảo vệ sức khỏe lâu dài”.
Từ chế độ ăn uống, tinh thần làm việc đến triết lý sống, người Nhật đã xây dựng cho mình một lối sống bền vững, giúp kéo dài tuổi thọ và nâng cao chất lượng cuộc sống. Với những ai đang chuẩn bị du học Nhật, việc hiểu và áp dụng những bí quyết này không chỉ giúp hòa nhập tốt hơn mà còn là hành trang quý giá cho sức khỏe và tương lai.
