Nhật Bản thường xuyên nằm trong nhóm các quốc gia có thời gian ngủ ít nhất thế giới. Trung bình, người trưởng thành Nhật Bản chỉ ngủ khoảng 5–6 tiếng mỗi đêm và hầu như không có thói quen ngủ trưa.
Người Nhật có ngủ trưa không?
Nói người Nhật hoàn toàn không ngủ trưa là chưa chính xác. Trên thực tế, trẻ em dưới 6 tuổi tại Nhật vẫn được ngủ trưa, chủ yếu ở bậc mẫu giáo. Tuy nhiên, thói quen này gần như chấm dứt khi các em bước vào tiểu học.
Đối với người trưởng thành, ngủ trưa chỉ diễn ra trong những trường hợp đặc biệt như thiếu ngủ ban đêm, mệt mỏi kéo dài hoặc áp lực công việc cao. Ngủ trưa không phải là hoạt động thường ngày và cũng không được coi là thói quen phổ biến trong đời sống xã hội Nhật Bản.
Vì sao người Nhật không ngủ trưa?
Lý do quan trọng nhất nằm ở quan niệm văn hóa. Trong suy nghĩ truyền thống của người Nhật, ngủ trưa thường bị gắn với hình ảnh lười biếng, thiếu nỗ lực. Từ nhỏ, trẻ em Nhật đã được giáo dục rằng phải tận dụng tối đa thời gian ban ngày để học tập và rèn luyện. Hình tượng Nobita trong truyện Doraemon – cậu bé ham ngủ, lười biếng – từng được nhắc đến như một ví dụ điển hình để răn dạy trẻ em.
Bên cạnh đó, thời gian nghỉ trưa ngắn cũng là rào cản lớn. Phần lớn công ty và trường học tại Nhật chỉ có thời gian nghỉ trưa từ 30 phút đến 1 tiếng. Khoảng thời gian này thường được dành cho ăn uống, giao tiếp với đồng nghiệp hơn là ngủ.
Ngoài ra, người Nhật rất coi trọng sự tinh tế trong ứng xử nơi công sở. Trong môi trường làm việc có cường độ cao, nếu đồng nghiệp vẫn đang làm việc mà bạn ngủ trưa, hành động đó có thể bị đánh giá là thiếu tinh thần trách nhiệm.
Vì sao người Việt và nhiều quốc gia khác lại ngủ trưa?
Sự khác biệt này xuất phát từ khí hậu, khẩu phần ăn và nếp sống. Ở Việt Nam, thời tiết nóng nực vào buổi trưa khiến cơ thể dễ mệt mỏi, do đó ngủ trưa trở thành cách phục hồi năng lượng hiệu quả. Bên cạnh đó, bữa trưa của người Việt thường nhiều tinh bột, ăn no khiến cơ thể dễ buồn ngủ.
Trong khi đó, Nhật Bản thuộc khu vực khí hậu ôn đới, thời tiết mát mẻ hơn, bữa ăn trưa nhẹ nhàng, ít dầu mỡ nên không gây cảm giác uể oải sau khi ăn.
Theo cán bộ Phòng Truyền thông Trường Đại học Lương Thế Vinh, những sinh viên có ý định du học Nhật cần trang bị kiến thức văn hóa song song với kiến thức học thuật: “Hiểu được thói quen sinh hoạt của người Nhật như việc không ngủ trưa sẽ giúp du học sinh tránh được những hiểu lầm không đáng có trong môi trường học tập và làm việc quốc tế”.
Có thể ngủ trưa ở công ty Nhật hay không?
Trong nhiều năm gần đây, quan niệm về ngủ trưa tại Nhật Bản đã dần thay đổi. Các nghiên cứu khoa học cho thấy giấc ngủ ngắn từ 15–30 phút giúp cải thiện sự tập trung và hiệu suất làm việc. Nhờ đó, một số công ty, trường học tại Nhật đã cho phép nhân viên và học sinh nghỉ trưa ngắn.
Đối với du học sinh và người Việt làm việc tại Nhật, nếu cảm thấy cần nghỉ ngơi, có thể tựa lưng vào ghế nghỉ ngắn và giải thích đây là cách phục hồi năng lượng để làm việc hiệu quả hơn. Việc khéo léo viện dẫn khái niệm “Siesta” – văn hóa ngủ trưa của châu Âu – cũng được cho là phù hợp, bởi người Nhật khá yêu thích văn hóa phương Tây.
Giảng viên Trường Cao đẳng Dược Sài Gòn nhận định rằng du học sinh Việt Nam thường gặp “sốc văn hóa” khi mới sang Nhật: “Việc thích nghi với nhịp sinh hoạt nhanh, ít ngủ trưa của người Nhật là điều cần thiết. Tuy nhiên, nếu biết nghỉ ngơi khoa học, đúng hoàn cảnh, sinh viên vẫn có thể duy trì sức khỏe tốt”.
“Cuộc cách mạng ngủ trưa” tại Nhật Bản
Những năm gần đây, Nhật Bản bắt đầu xuất hiện các salon ngủ trưa, dịch vụ nghỉ ngơi ngắn dành cho dân văn phòng. Một số trường học tiên phong đã khuyến khích học sinh ngủ trưa từ 15–30 phút để cải thiện sức khỏe tinh thần.
Theo các chuyên gia, sự thay đổi này cho thấy xã hội Nhật Bản đang dần cởi mở hơn, kết hợp kỷ luật truyền thống với khoa học hiện đại.
Hiểu văn hóa để du học Nhật thành công
Việc người Nhật không ngủ trưa không đơn thuần là thói quen sinh hoạt mà phản ánh tư duy kỷ luật, tinh thần trách nhiệm và giá trị lao động. Với những ai đang chuẩn bị du học Nhật, hiểu rõ điều này sẽ giúp bạn dễ hòa nhập, tránh xung đột văn hóa và xây dựng hình ảnh tích cực trong mắt thầy cô, đồng nghiệp.
Du học Nhật không chỉ là học kiến thức, mà còn là học cách sống và thích nghi. Và đôi khi, việc hiểu vì sao người Nhật không ngủ trưa lại chính là bài học đầu tiên về văn hóa Nhật Bản.
